Auteur: Erik Schrooten

We glanzen van fierheid. Ons boek ‘Tijd voor maken’ is gedrukt en is vanaf vandaag te koop bij de muziekboekhandel: bijvoorbeeld musicshopeurope.be of Crescendo Music

We wensen je er alvast heel veel plezier mee!

Hoe vertel je een verhaal in zes woorden? Schrijver Ernest Hemingway deed het: 

For sale: baby shoes, never worn.

Zes woorden, een hele wereld wordt oproepen. Je verbeeldingskracht krijgt een boost. 

OPDRACHT

• Maak met exact zes (samen)klanken een muzikaal verhaal. 

EN DAN?

• Ontwikkel dit verhaal verder met meer toonmateriaal (dan die  zes noten).
• Of maak een aantal kleine miniaturen van zes klanken die samen een geheel vormen.

Elektrische wagens zijn geruisloos. Dat is een zegen maar ook een gevaar. Zeker voor de zwakke weggebruikers. Vanaf 2021 wil de Europese Unie dan ook een auditief signaal verplichten.

BMW pakt het professioneel aan. Ze vroegen de beroemde filmcomponist Hans Zimmer om geluiden te ontwikkelen zodat mensen de elektrische BMW’s horen aankomen. Een wagen die lekker rijdt én ook nog mooi klinkt.  

Spijtig genoeg zijn andere merken nog niet in gang geschoten. En dit gat in de markt willen we opvullen met een klankopdracht: 

OPDRACHT

• Schrijf een passende tune voor de elektrische auto’s van je favoriete merk? 

• Kies je lievelingsmerk … Hoe zou dat klinken? 
• Of hoe zou de tune voor een Ferrari klinken? 
• Of een Tesla?

De Hongaarse hedendaagse componist György Ligeti componeerde Musica Ricercata voor piano. In het eerste deel speelde Ligeti enkel met de noot la. Het tweede deel met de noten mi en fa. En ook bij de volgende delen voegde hij telkens één noot toe. 

De beperking die Ligeti zichzelf oplegde, maakt het werk extra interessant. Het daagde hem uit om optimaal te spelen met andere parameters. Beperk je om vrijheid te veroveren. 

OPDRACHT

• Maak een compositie met alleen de noot x.
• Maak een compositie met de noten x en y.
• Maak een compositie met …

MEER MOGELIJKHEDEN?

• Bestudeer de mogelijkheden die Ligeti laat zien:

Muzikanten lijken op kinderen die met lego spelen. Ze construeren iets met muzikale bouwstenen. 

Deze uitspraak van Peter Vuust, professor neurowetenschappen én jazzmuzikant, intrigeerde me en was de aanzet om partituren te schrijven die bestaan uit bouwstenen.

In gitaaralbum building blocks van Erik Schrooten kunnen leerlingen verschillende blokken muziek instuderen en die een eigen volgorde geven. Blokken mogen herhaald of weggelaten worden. Een chorus (refrein) kan ook een verse (strofe) worden. Of omgekeerd. Leerlingen mogen ook eigen delen toevoegen. Zo worden ze nog meer mede-auteur van het werk.

OPDRACHT

• Studeer het werk in.
• Componeer ‘in dezelfde stijl’ eigen blokken bij.
• Experimenteer met de volgorde en leg die vast.

Hoe Tom Waits zijn creatieve ideeën vindt? Hij luistert naar twee radiostations tegelijk en zoekt naar interessante overlappingen. 

OPDRACHT

• Ga aan de slag met de twee laatste nummers die je ingestudeerd heeft. 
• Onderzoek hoe je van werk A en B één nieuw werk kan maken. 

De Estse componist Arvo Pärt is misschien wel de meest uitgevoerde componist van deze tijd. Na een lange zoektocht werd zijn muziek minimalistische en verstild. En dat spreekt veel mensen aan. 

Het verhaal doet de ronde dat de jonge Arvo Pärt van zijn moeder een piano kreeg waarvan de middelste toetsen haperden. Dus tokkelde hij op de toetsen die het wél deden: de lage basnoten en het hoge register. Dit contrast tussen dragende en ijle noten werd later de muziektaal die Pärt zou onderscheiden van elke andere componist. 

OPDRACHT

• Ontwikkel een meditatieve compositie met enkel diepe bassen en hoge ijle noten. 
• Maak uitvoerig gebruik van stiltemomenten tussen klanken.

ANDERE IDEEËN? 

• Vertrek vanuit een drieklank die je noot per noot speelt in trage achtste noten.
• Maak gebruik van Pärts Tintinnabuli-techniek: verander regelmatig één toon van je drieklank. Keer ook regelmatig terug naar de grondakkoord.
• Voeg een sobere basnoot toe. Laat de bas liggen of verschuif een toon lager of hoger.
• Gebruik de mooiste elementen voor een meditatieve compositie.